รักจึงต้องฆ่าบีบคอ? แล้วกิน

Octopus.jpgหมึกยักษ์มีพฤติกรรมการกินคู่นอน (sexual cannibalism) หมึกนี้เป็นสัตว์จำพวก cephalopod ซึ่งจัดอยู่ในไฟลัม mollusca เช่นเดียวกับสัตว์จำพวกหอย หมึกโดยทั่วๆ ไปมีหนวดแปดเส้น สามารถขยับได้อิสระ มีร่างกายที่อ่อนนุ่ม เว้นเสียแต่จงอยปากแข็งๆ เพียงนิดเดียวที่เอาไว้บดอาหารกิน

หมึกมีการสืบพันธุ์ที่อาจจะค่อนข้างแปลกประหลาดโดยมาตรฐานของมนุษย์ หมึกไม่จำเป็นต้องมี “จู๋” เพราะว่าพวกมันมีหนวดยุ่บยับไปหมดอยู่แล้วตั้งแปดหนวด เช่นเดียวกับในการ์ตูนญี่ปุ่นบางเรื่อง หมึกใช้หนวดของพวกมันในการสืบพันธุ์แทนจู๋

หมึกตัวผู้จะมีหนวดเส้นหนึ่งที่ทำหน้าที่เป็น “hectocotylus” ซึ่งก็คือจู๋นั่นเอง แต่โดยปรกติแล้วจู๋หมึกนี้ก็จะทำหน้าที่เป็นหนวดธรรมดาหนึ่งเส้น ไม่ต่างกับอีกเจ็ดเส้นที่เหลือ แต่ภายในหนวดนี้จะมีท่อที่สามารถนำ spermatophore หรือก้อนสเปิร์มลำเลียงไปตามหนวดได้ บริเวณปลายหนวดของหมึกตัวผู้หลายชนิดจะสามารถ “แข็ง” ได้เพื่อการนำวิถีไปตามช่องแคบได้อย่างราบรื่น

OCTOPUS CYANEA

ตัวเมียกำลังหาตัวผู้เพื่อผสมพันธุ์หรือหาเหยื่อตัวใหม่

(credit: David Fleetham / NPL)

หมึกตัวเมียนั้นก็ไม่มี “จิ๋ม” ในแบบที่เรารู้จักเช่นกัน หมึกจะต้องนำหนวดนี้ไชเข้าไปตามท่อ siphon ที่หมึกเพศเมียเอาไว้หายใจ พ่นน้ำ ฯลฯ ซึ่งอาจจะเปรียบได้กับ “รูจมูก” ของมนุษย์ หลังจากที่ hectocotylus แยงเข้าไปในรูจมูกนี้มันก็จะคลำไปทั่วอวัยวะภายในของหมึกตัวเมียจนกระทั่งเจอ “ห้องกักตัว” หรือ oviducal gland ของตัวเมีย สเปิร์มก็จะถูกขับออกมาไปเก็บเอาไว้ในท่อนี้ของตัวเมียเพื่อรอผสมกับไข่ที่ถูกขับออกมาผ่านห้องนี้ในภายหลัง

Octopus03.jpg

ขาดูดหรืออาวุธที่พร้อมจะทำร้ายตัวผู้? (credit: Jeff Rotman / NPL)

นักวิจัย Christine Huffard ได้พบอีกว่า ในบางครั้งหลังจากหมึกโซเดมาคอมกันเสร็จแล้ว ตัวเมียกลับเอาหนวดเส้นหนึ่งพันไปรอบๆ mantle หรือลำตัวของตัวผู้ (ลูกศรชี้ในภาพ) จากนั้นก็บีบรัดให้แน่นจนตัวผู้ขาดอากาศตาย จากนั้นเจ้าหล่อนก็ลากศพตัวผู้เข้าไปในรัง ซึ่งน่าจะพอเดาได้ว่าเธอน่าจะลากไปแดกนั่นเอง

ถึงแม้ว่าการกินคู่นอนอาจจะไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่นี่นับว่าเป็นสัตว์เพียงประเภทเดียวเท่านั้นเอง ที่เราทราบว่ามีการใช้วิธี “รัดคอ” ประกอบการมีเพศสัมพันธุ์ (ยกเว้นคน) เพื่อนำไปกินต่อในภายหลัง

Octopus05
(credit: C. Huffard)