8 อย่างที่คุณยังไม่รู้เกี่ยวกับมานาตี(Manatee)

เนื่องจากเดือนพฤศจิกายนเป็นเดือนแห่งการอนุรักษ์มานาตี มานาตีเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมคล้ายกับพะยูน นอกจากนั้นยังเป็นญาติสนิทของพะยูน มานาตีมีลักษณะหลายอย่างคล้ายกับพะยูนเพียงแต่มีหางที่กลมคล้ายพัดลำตัวไม่มีขน มีสีเทาน้ำตาล ปลายครีบ คู่หน้ามีเล็บ 3-4 เล็บ ลำตัวยาว 3.5 เมตร หนัก 1590กิโลกรัม กินอาหารพวกพืชน้ำ หญ้าทะเล และสาหร่าย เคลื่อนที่ช้า อาจอยู่ตัวเดียวหรืออยู่รวมเป็นฝูง(manateedugong.tripod) จัดว่าเป็นสัตว์ที่มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Endangered species)ได้รับการปกป้องจากรัฐบาลสหรัฐอเมริกาและอีกหลายๆประเทศ งั้นเรามาดูสิว่ามานาตีมีความลับอะไรบ้างที่คุณอาจจะยังไม่รู้

manatees1-1024x492

Illustrations by Ruth Tam

1. มานาตีสามารถว่ายน้ำขึ้นไปทางทิศเหนือได้ไกลถึง Cape Cod (ทางตะวันออกสุดของรัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา คล้ายแหลมตะลุมพุกของ จ. นครศรีธรรมราชยื่นออกไปในทะเล)

เมื่อปี 2009 เนื่องจากกระแสน้ำอุ่นไม่ค่อยอุ่นทางฝ่ายอนุรักษ์มานาตีกลัวว่ามานาตีจะไม่สามารถว่ายน้ำได้ไกลไปทางใต้ เพื่อให้อยู่รอด แม้ว่ามานาตีสามารถว่ายน้ำได้ 20 ไมล์ต่อชั่วโมง ซึ่งโดยปกติจะว่ายเพียง 3-5 ไมล์ต่อชั่วโมง มานาตีนั้นว่ายน้ำเหมือนโลมาในเวอร์ชั่นสโลว์ไลฟ์ หน้าร้อนจะว่ายมาจนถึงแมสซาชูเซตส์ พอเข้าหน้าหนาวก็ว่ายลงใต้

manatee_migration_map-page-001-1-1024x725

เครดิตรูป Save The Manatee Club

2. มานาตีThey use power plant outflows to stay warm

ปกติมานาตีหนัก 1,000 ปอนด์หรือมากกว่า มานาตีไม่ได้เนื้อเยื่อเหมือนวาฬที่จะมีชั้นช่วยเก็บความร้อน เมื่ออุณหภูมิลดลงถึง 68 F มานาตีจะค้นหาที่อุ่นอยู่

ในอดีตมานาตีจะว่ายไปที่น้ำพุร้อน แต่ในปัจจุบันสภาพแวดล้อมมีการเปลี่ยนแปลงและมีสิ่งก่อสร้างจากมนุษย์ที่ทำให้น้ำอุ่น เช่นที่สูบน้ำ โรงงานพลังงาน ซึ่งปัจจุบันเจ้ามานาตีจะไปหลบอยู่ตามท่อที่ปล่อยน้ำ มีหลายๆครั้งที่มานาตีไปติดท่อ ปกติแล้วมานาตีจะว่ายกลับไปที่เก่าที่เคยไปหลบหนาวทุกๆปี แต่เนื่องจากปัจจุบันมีสิ่งก่อสร้างมากกว่ากีดขวางการเดินทางของมานาตีให้กลับไปที่น้ำพุร้อน

manateeรูปโดย USFWS Endangered Species

3. แอลลิเกเตอร์ยังให้ทางมานาตี

ที่ฟลอริด้าแอลลิเกเตอร์ หรือ จระเข้ตีนเป็ดหากเห็มานาตีว่ายผ่านแอลลิเกเตอร์ก็จะให้ทางมานาตีว่ายไปก่อน แต่ว่าเรือหรือเรือสปีทโบ๊ทกลับพุ่งชนใส่มานาตี (คนใจร้ายนี่ฝ่า)

4. มานาตีมีฟันงอกใหม่ได้เรื่อย

เนื่องจากมานาตีใช้เวลาประมาณ 6-8 ชั่วโมง กินหญ้าทะเลหรือพีชน้ำอื่นๆ ซึ่งอาหารเหบ่านี้ดันมีทรายเม็ดเล็กปนไปด้วย อาจจะมีเศษอื่นๆติดไปด้วยทำให้ฟันของมานาตีผุกร่อนไป แต่ว่าคุณเคยเห็นมานาตีฟันหลอไหม ไม่เลยเพราะเจ้ามานาตีมีฟันสำรองขึ้นตลอดเวลา โดยฟันสำรองจะอยู่บริเวณฟันกรามมุมปาก หากฟันหน้าร่วงไปฟันกรามก็จะดัดฟันใหม่เขา้มาเติมฟันที่หักไป บางครั้งมานาตีก็ใช้ฟันปกป้องตัวเองด้วยเหมือนกัน

manatees2-665x10245. มานาตีเป็นญาติสนิทกับช้างต่างหาก 

เดี๋ยวแพร๊บมานาตีนี่มีพัฒนาการปรับตัวและมีครอบครัวเป็นของตัวเองคือพยูน มานาตีมี 3 สปีซี่ย์

มานาตีแคริบเบียนซึ่งอาศัยอยู่ตามชายฝั่งทะเล บริเวณเขตน้ำกร่อยและในแม่น้ำ ในฟลอลิดา ทะเลแคริบเบียน ถึงตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้

มานาตีอะเมซอนอาศัยอยู่ในน้ำจืดบริเวณลุ่มแม่น้ำอะเมซอน พบได้เฉพาะในป่าอเมซอนซึ่งมีอยู่ที่ตอนเหนือ ของทวีปอเมริกาใต้

มานาตีแอฟริกาตะวันตก หรือ มานาตีเซเนกัลอาศัยอยู่ตามชายฝั่งทะเลน้ำกร่อยและน้ำจืดในประเทศเซเนกัลและประเทศแองโกลา ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันตกของทวีปแอฟริกา สำหรับญาติสนิทของมานาตีบนบกได้แก่ช้าง เพราะมานาตีมีเล็บเล็กที่ปลายครีบเหมือนกับเล็บช้างแล้วก็ปากบนยื่นออกมาเหมือนงวงช้าง ซึ่งเอาไว้จับและดึงอาหารเข้าปาก

6. ฟอสซิลพะยูน Steller มีขนาดเท่าวาฬขนาดเล็ก 

วัวทะเล Steller ถูกค้นพบที่ทะเล Bering ในปี 1741 แต่ 27 ปีหลังจากนั้นคือปี 1786 ได้ทำการล่าจนวัวทะเลชนิดนี้หมดไป ซึ่งจากการศึกษาฟอสซิลพบว่าวัวทะเลชนิดนี้เป็นญาติกับพะยูนและมีลำตัวยาวถึง 30 ฟุตซึ่งเป็นขนาดของวาฬตัวเล็ก แถมยังทนนำ้เย็นได้ด้วย ซึ่งมานาตีไม่สามารถดำรงอยู่ในน้ำเย็นขนาดนั้นได้

7. มานาตีทรงตัวใต้น้ำด้วยปอด 

ปอดของมานาตียาวผ่านกระดูกสันหลังด้านบนของลำตัว ซึ่งเหมือนแท็งค์ลอยน้ำยาวตามลำตัว ซึ่งกล้ามเนื้อซี่โครงจะทำการบีบหรือขยายปอด ซึ่งระหว่างหลับกล้ามเนื้อจะผ่อนคลายทำให้ปอดขยายตัวจึงทำให้มานาตีลอยขึ้นมาเหนือน้ำ หลังจากที่หายใจแล้วมานาตีก็สามารถดำดิ่งลงไปใต้น้ำอีกครั้ง

8. คนคือสาเหตุหลักที่ทำให้มานาตีสูญพันธ์ุ

เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของประชากร มีการใช้เรือมากขึ้น ซึ่งในแต่ละปีมีอุบัติเหตุเรือชนมานาตีมากขึ้น หรือแม้แต่การสร้างสิ่งปลูกสร้างที่กีดขวางชายหาด ขวางทางไหลของน้ำพุ หรือทำลายแหล่งหญ้าทะเลที่เป็นอาหารของพยูน

พะยูนจัดเป็นสัตว์ป่าสงวนชนิดหนึ่งใน 15 ชนิดของประเทศไทยและจัดโดยอนุสัญญา CITES ไว้ใน Appendix I

ที่มา:

http://www.pbs.org/newshour/updates/8-things-didnt-know-manatees/

http://manateedugong.tripod.com/id15.html

http://www.saveoursea.net/boardsmf/index.php?topic=170.0;wap2